Samen met natuurfotograaf Andius ben ik naar de marterhut van Edo van Uchelen in Vledder geweest.  En we hebben gezien wat er daar te zien valt. Steenmarter, boommarter, das, bunzing en ook regelmatig een rat. Rond 12 uur ’s nachts leek het er op dat er niets meer zou gebeuren en begonnen we in te pakken. Maar we waren de hut nog niet uit of de marters kwamen terug en we waren getuige van een vechtpartij tussen een boommarter en een steenmarter. Helaas ging da allemaal zo snel dat er met de niet al te hoge sluitertijd geen goede foto’s van te maken waren. Maar ik laat hier wel een paar foto’s zien die wel gelukt zijn.

Toen ik kortgeleden op de Lofoten in het hoge noorden van Noorwegen was heb ik geluk gehad. De zonneactiviteit was erg hoog en en het was een aantal avonden onbewolkt. We hebben het noorderlicht dus ook een aantal malen kunnen fotograferen. Maar hoe maak je een mooie foto van het noorderlicht? Om te beginnen, er zijn diverse apps die de activiteit van de zon aangeven in de vorm van een zogenaamde KP index. Afhankelijk van de waarde kun je dan voorspellen of het noorderlicht te zien zal zijn en-niet onbelangrijk- op welke breedtegraad het zich zal vertonen. Afhankelijk van waar je bent zul je dan in noordelijk of zuidelijke richting moeten kijken. Of als je helemaal geluk hebt speelt het zich recht boven je hoofd af.

Ook in Nederland is het noorderlicht van tijd tot tijd te zien, vooral als de zonneactiviteit hoog is.

Voor een mooie foto heb je natuurlijk ook een mooie locatie nodig omdat je niet alleen een foto van de lucht wil maken. Het is dus heel handig als je van te voren een idee hebt waar je zou kunnen fotograferen.

Wat het fotograferen zelf betreft: Je moet je camera op een statief zetten in verband met de redelijk lange sluitertijd. Omdat je veel lucht wil fotograferen is een groothoeklens de beste optie. Bovendien levert een groothoeklens veel scherptediepte. Scherpstellen doe je handmatig. Richt op een ver weg gelegen lichtbron en vergroot het beeld maximaal om vervolgens aan de scherpstelring te draaien tot het beeld scherp is. Je hoeft dus niet helemaal op oneindig scherp te stellen, door de grote scherptediepte is je foto tot oneindig scherp. Om voldoende licht binnen te krijgen gebruik je de grootste lensopening.  Nu is er nog een ding waar je op moet letten en dat is de belichtingstijd. Als je te lang belicht worden de sterren streepjes doordat de aarde draait en ze van ons uit bezien van plaats veranderen. Een veel  gebruikte vuistregel is: maximale belichtingstijd= 500/ brandpuntsafstand in mm x de cropfactor.

Om onscherpte door trillingen te voorkomen kun je een afstandsbediening gebruiken of de timer op je camera op 2 seconden zetten.

Vervolgens ga je aan de slag en probeert verschillende belichtingstijden (korter dan de maximale belichtingstijd) en ISO waarden. Een relatief korte belichtingstijd kan het voordeel hebben dat je de structuur van het noorderlicht mooi vastlegt. Maar als het licht zwak  is wil je misschien iets langere tijd gebruiken. Dit is allenmaal  een kwestie van ter plekke uit proberen. Omdat je toch altijd met redelijk hoge ISO waarden werkt zul je in de nabewerking ruisonderdrukking moeten toepassen. Staan er gebouwen op, zoals in onderstaande foto, dan zul je die donkerder moeten maken omdat die anders overbelicht raken.

In een van de onderstaande foto had ik het geluk ook nog een vallende ster te scoren. Zoiets kun je niet plannen, dat is puur toeval, maar wel leuk als het gebeurt.

Voor meer noorderlichtfoto’s kun je kijken bij het project “De Lofoten in de herfst” door hier te klikken.

Ik ben met Nature Talks op reis geweest naar Slovenië, waar we vogels gefotografeerd hebben met behulp van drijfhutten. Een drijfhut bestaat uit een koepeltentje dat bevestigd is op een drijver. In het tentje is tevens een plateau aangebracht, waar je met een schroef een schommelkop op kunt bevestigen, waar je dan vervolgens je camera weer op kunt vastzetten. Je gaat het water in met een waadpak aan. Je staat in de hut, of zit je op je knieën, afhankelijk van hoe diep het water is. Voor mij was het de eerste keer dat ik op deze manier heb gefotografeerd. Om je met zo’n drijfhut te verplaatsen door het water en vooral ook door de modder vergt in het begin enige gewenning. Ook als je je door veel waterplanten moet verplaatsen kan dat best zwaar lopen zijn.

Maar daarna merk je dat je wel heel mooi laag over het water kunt fotograferen en soms vogels heel dicht voor je camera krijgt.

Als je meer foto’s wil zien ga dan naar het project “Drijfhutten in Slovenië” door hier te klikken

Maar vanaf 2023 kon ik na haar overlijden weer  gaan reizen en heb toen als eerste een safarireis naar het Chobe National Park in Botswana ondernomen. De aanleiding was overigens dat een van mijn foto’s van de zwarte sternen onderscheiden was als Highly Commended in de jaarlijkse fotowedstrijd van Pangolin Wildlife Photography. Dat leverde behalve de eer ook een voucher van $1000 op voor een safari.

In de jaren daarna ben ik twee keer naar Kenia geweest en ook een keer naar Zimanga in Zuid Afrika. De reizen naar Kenia waren georganiseerd door Ingrid Vekemans een Belgische fotografe, die prachtige foto´s maakt en de landen in Oost Afrika op haar duimpje kent.

In 2025 ben ik naar Zimanga in Zuid Afrika geweest. In Zimanga kun je vanuit een aantal prachtige schuilhutten fotograferen, wat weer hele andere beelden oplevert.

Als ik op safari ga kies ik bewust voor een fotosafari, ook al is dat wel een stuk duurder. Maar een fotosafari heeft een aantal voordelen:

• Je reist met minder mensen en hebt daardoor veel meer ruimte in de Jeep, zodat je naar alle kanten kunt fotograferen
• Je brengt meer tijd door met fotograferen, gewone toeristen safari’s zijn op tijd terug voor het ontbijt, terwijl je op fotosafari vaak het ontbijt meeneemt en veel langer buiten blijft.
• Als er zich iets fotografisch interessants aandient blijf je wachten om te zien wat er gaat gebeuren.
• Je bent met gelijkgestemden. Gewone toeristen nemen snel een foto met de telefoon en willen dan verder maar als fotograaf wil je toch vaak net iets meer.

Het fotograferen van wildlife vindt meestal plaats vanuit een Jeep, maar dat kent natuurlijk ook beperkingen. Je wilt het liefst dieren op ooghoogte fotograferen en dat betekent vaak met een laag standpunt. Dat lukt natuurlijk niet altijd. Soms heb je geluk en ligt de weg wat lager dan het omringende gebied. Bedenk verder dat naarmate het dier verder van de Jeep verwijderd is je minder naar beneden fotografeert. Een telelens is dus onmisbaar op safari.

Maar soms kun je ook op andere manieren met een laag standpunt werken. Ik heb bijvoorbeeld mee gemaakt dat er op het terrein van een lodge dieren rondliepen die redelijk aan mensen gewend waren, zodat je zittend op de grond kon fotograferen. En er zijn ook af en toe foto´s die je prima staande in de safari auto kunt maken. Bijvoorbeeld wanneer er een mooie roofvogel in een boom zit, als er giraffe dichtbij de bladeren van een boom eet of als er een luipaard op een dikke boomtak te zien is.

Bij Pangolin Wildlife Photography in Botswana heb je voorts ook boten tot je beschikking met draaibare stoelen en een schommelkop. Hiermee kun je dieren op de oever of in het water goed fotograferen.

Ten slotte zijn er op sommige plekken schuilhutten. In de meeste Afrikaanse landen is het aanbod daarvan nog beperkt, maar bij Zimanga in Zuid Afrika zijn een aantal prachtige hutten die ontworpen zijn door Bence Mate, de grote internationale expert op dit gebied. Bij het fotograferen vanuit een schuilhut heb je eigenlijk twee kamerabody’s nodig, een met een lichtsterke lens en een met een groothoek voor  het geval er bijvoorbeeld een olifant voor de hut staat.